tante reisande åse

søndag sov me litt frampå før me tok metroen til central park (via harlem –hugs å ikkje gå på eit ekspresstog).
det var ein klar og iskald dag. me gjekk igjennom parken attmed jacqueline kennedy onassis reservoir, det store vatnet omlag midt i parken.
over alt kor me såg var det joggerar i alle former og variantar.
me var innom ein kjekk liten kafe for bagels og kaffi
før me kom til målet for turen; guggenheim museum.
hovedutstillinga var av maurizio cattelan. han stilte ut kunstverka sine, hengjande i frå taket midt inne i det runde museumet.
sidan me går oppover i ein spiral i museet, var det ein smart måte å stille ut på. me oppdaga nye hengjande ting etter kvart som me bevega oss opp i høgda. me såg også nokre permanente utstillingar med mange kjende kunstnerar som van gogh, monet, manet, kandisky mellom andre. etter dette bar det ut i kulda igjen. eg hadde for mange år sidan lest ein artikkel om roosevelt island som er ei smal, lita øy mellom manhattan og long island. du kan komme der via bil eller metro i undervannstunnell eller med taubane. det siste høyrdest sjølvsagt mest spanande ut. men på veg bort til taubane»stasjonen» låg bloomingdales  og der var det salg. med eit par nye posar i handa entra me banen med metrokortet vårt. oppe i høgda fekk me ein fantastisk utsikt nedover manhattan og ned på elva. då me hadde gått av banen på øysida låg det eit informasjonshus nokre strategiske meter bortanfor. det var for kaldt til å ta ein lang spasertur og me var ganske svoltne, så det hjelpte at dama i infoen peikte ut veien til næraste diner. inne i varmen fekk me oss mat og drikke og godt selskap av alle dei lokale supporterane som hadde tatt turen for å heie på new york rangers. dei spela mot green bay packers og kampen gjekk direkte på store skjermar. plassen, folka og heile atmosfæren var så amerikansk og autentisk (!) at me måtte berre bli der og sjå på kampen og alle karakterane som hadde samla seg der. det var også veldig spesielt å høyre empire state of mind når den faktisk låg der majestetisk like ved. roosevelt island var ein sjarmerande liten by i byen, men er sikkert dobbelt så fin om sommaren når ein kan gå tur utover mot smallpox hospitalet og fyrtårnet i andre enden. ein har fin utsikt over til manhattan. det gjekk bussar dertil óg.

me tok banen attende og det var blitt mørkt og me kunne ikkje bli så seine den kvelden. me tok kveldsmaten på den bråkete restauranten tony’s i ei sidegate til broadway. der var alle rettane 2 for 1. heilt idiotisk konsept, for det vart berre alt for mykje mat. eg bestilte ravioli og mannen kylling (doble porsjonar begge to), slik at det var to rettar som passa ilag. me greidde berre halvparten.
neste dag var me oppe klokka seks for å ta toget til washington klokka sju. me rokk det akkurat! togturen var svært behageleg, god plass til deg og ditt, ikkje mange folk, gratis internett og straum tilgjengeleg.
me var på hotellet vårt the henley park rundt klokka 11 og gjekk rett ut for å ta del i martin luther king dagen. mykje var stengt og det var tydeleg at folk hadde fri og ikkje var så mykje ute og gjekk eller køyrde.
den første store sjåverdigheita me kom til var det kvite hus. men det var ikkje så stort. på bilder ser det mykje større ut, men washington er fullpakka av enorme steinbygningar i romerskinspirert stil, så samanlikna med desse var det kvite hus nokså anonymt. men veldig kvitt. det var gjerder rundt på ganske god avstand, så me måtte hatt kikkert dersom me skulle ha sett obama bak gardina. me gjekk vidare over den store plenen og bort til washingtonmonumentet, -den høge, kvite pinnen som ragar over alt i byen. det er ingen skyskraperar eller høghus på denne kanten av byn (og generelt veldig lite av dei i heile washington), så det gjer at den ser vanvittig høg ut. på manhatten hadde den sikkert drukna i alle dei andre bygningane. den var stengt for publikum, for under eit jordskjelv nyleg hadde den fått store skader og måtte fiksast.
sidan det var martin luther king dagen sa det seg sjølv at me måtte bort til monumentet hans. ei stor statue av han hogd ut i stein, omkransa av mange av sitata hans gjorde det til eit flott monument som svært mange hadde tatt turen til denne dagen. det vrimla av vaksne og born.
det vrimla også av minnesmerker og historiske bygningar i denne byen og den neste me støytte på på vår rundtur var korean war veterans memorial. her kan du m.a sjå 19 amerikanske soldatar i stål. nesten skremmande realistisk.
det var lenge sidan frukost så me tok oss ein matbit og ein varm kakao i sola med fuglane før me gjekk mot lincoln memorial som var eit stort tempelliknande hus med den store statua av abraham lincoln sittjande inni. flott utsikt frå denne høgda. den same utsikta som forrest gump ein gong hadde. 
no var arlington gravplass ikkje så langt unna, så vi kryssa brua arlington memorial bridge og var snart omringa av kvite steinar med namn på falne amerikanerar. dei fleste hadde kjempa i krigar. og etter ei stund kom også grava til john f. kennedy og jackie o. dei låg side om side sjølv om ho gifta seg på nytt etter hans død, og på kvar si side av foreldra låg plakettane til to små born. den eine; patrick, vart berre to dagar gammal, og den; andre ei dotter, hadde ikkje rokke å få namn før ho døydde. ved gravene brann ei flamme. kvifor ikkje sonen john som døydde i 1999 låg der, veit eg ikkje. men nokre meter bortanfor låg gravene til bobby og ted. på toppen av gravplassen, med utsikt over store delar av byen, låg general lee sitt hus, der også george washington budde i si tid. mykje av inventaret var bevart, men det var under oppussing, så me fekk ikkje sett så mykje. det var blitt ettermiddag, så me hoppa på metroen og kom oss inn til byen att. der dukka det opp ein «macy’s» med ei svært innhaldsrik herreavdeling som me brukte litt tid i. me rusla tilbake til hotellet og tok ein kaffi i baren og såg på nyheter om eit cruiseskip som hadde kantra i italia saman med ei gruppe folk på firmatur. etterpå tok me taxi til bydelen adams morgan kor små, sjarmerande restaurantar og barar låg på rekkje og rad. dei fleste hadde eksotiske tema og valget fall på latinamerikanske rumba. det hadde også litt å sei at me kjende regndråpar då me passerte utanfor denne. men valget var absolutt ikkje dårleg! menyen var så eksotisk at me ikkje visste heilt kva me bestilte, men gjekk for fem ulike smårettar. eg kan ikkje heilt gjengi kva dei var, men dei innebar yucaplanter, ost frå venezuela, ulike dippar, scampi og kamskjel i tomatsaus og ein plante som minna om banan men ikkje var så søt på smak. ein fest av nye og spanande smakar. me var til og med så dristige at me delte ein flan til dessert –eit perfekt måltid! etterpå heiv me oss inn på ein sportsbar (syracuse) for å unngå regnet. der såg dei på ein kamp mellom laget sitt og pittsburgh, så me sette oss i baren og var med og heia. laget «vårt» vann med 16 poeng. etter ei stund fekk me skyss av ein iransk taxiskjåfør som høyrde at me var frå nordskandinavia. kona hans var norsk-fransk-engelsk så han visste at dei norske damene var fine og snakka sånn som oss. mannen (min) lirte av seg eit par iranske gloser og så var me framme på hotellet. medan me hadde vore å ete hadde firmaturistane oppholdt seg i hotellbaren, og tilstanden deira var deretter. me sette oss i eit hjørne av hotellbaren og spelte idiot og var glad for at me ikkje var dei neste morgon.

eg tar ein kaffi medan me susar forbi philadelphia i eit amtrak tog. klokka er halv ni om morgonen og me er på veg til washington dc. det er den tredje måndagen i januar, og martin luther king day kjem alltid på denne. offentlege kontorer stengjer i dag, så det er fridag for mange. i new york skulle det vere parade på times square i denne anledninga. kva som skjer i washington skal me finne ut no. det var her martin luther king holdt sin berømte «i have a dream». sidan eg også er interessert i kennedyane vil eg prøve å få med meg litt av deira historie. sjå gravplassen m.a.
philadelphia ser ut til å vere ein veldig fin by, slik me ser den her frå eit tog i fart iallefall.
washington ser utifrå kartet ut som ein oversikteleg og kartmessig ryddig by, me skal bu ikkje så langt ifrå det kvite hus, så eg håpar ikkje me bruker så lang tid på orientering. me har berre éin overnatting her, og reiser tilbake til new york i morgon.

sidan sist har me hatt to dagar på manhattan, på det fine hotellet ved bryant park. ingenting å utsettje på dette. ingen bråk eller støy, høfleg og veldig god service, og ein veldig rask heis (me budde i 16 etasje). laurdagen var me jo tidleg oppe, gjekk ut og fann oss ein kjekk kafe (moonstruck) på madison avenue med alt du kunne tenkje deg på menyen. god kaffi, og veldig god frukost som kom i ekspressfart. det var framleis nokså roleg, dei fleste butikkane gjorde seg berre klar til å opne og byen vakna i sakte tempo.
me spaserte ned madison og fann ein fin bokhandel med gamle reisebøker og kart.
mange interessante ting å sjå her. som ei bok med ulike «inn’s» i australia. der kunne me ma lese at den islandske kongen jørgen jørgensen hevda å ha oppdaga tasmania, noko dei ikkje sette så stor lit på. intressant. me gjekk vidare oppover i retning parken, og var innom noko vi først trudde var eit kunstgalleri, men som viste seg å vere eit auksjonshus. det var utstilt alle slags antikke møblar og bilder som ein kunne by på. i ein katalog stod ein omtrentleg pris, og det var ikkje billege ting. det hang t.d. eit amerikansk flagg frå slutten av 1800 talet, men 35 slitne stjerner (det er 50 stjerner på dagens flag). me fann eit marint måleri som fall i smak, med ein verdi som starta på 360 000. me hadde ikkje så mykje å by med, så me gjekk vidare oppover, innom litt butikkar og handla m.a. superundertøy. det har kome godt med!
me fann også vegen innom grand central terminal der dei hadde fått ein apple butikk i den eine enden sidan sist. terminalen var finare enn butikken –for all del! men eg fekk meg ein veske til min nye reisemac. 
 då me traff parken  snudde me og gjekk nedover fifth avenue.
her ligg merkebutikkane på rad og rekkje. me tok turen innom moma, som hadde ein utstilling av diego rivera. han var mannen til frida kahlo, ho med augnebryna. rivera målar fresker, det vil sei at han måla på mur. då han skulle ha utstilling på moma i 1931, hadde han ingen kunstverk å stille ut, for dei var alle på vegger som ikkje lot seg flytte. museumet laga då til murar som kunstnaren dekorerte i forkant av utstillinga. det var fire av desse åtte freskene som no var utstilt. moma har ei flott samling av kjende kunsterar, men me har vore der før, så me brukte ikkje tid på det denne gongen. me bevega oss mot rockefeller senter og tok sein lunch på brasserie ruhlman.
ein fin franskinspirert restaurant som gjerne har sett sine glansdagar for ei stund sidan. ein litt vimsete men hyggeleg servitør med fransk aksent gav oss croque monsieur og hamburger. utanfor var det fullt liv på skøytebana.
det er noko med new yorkerar og skøyter, det går i stim rundt og rundt, medan hundrevis av folk står og ser og peikar på dei. innimellom kjem det ein meir erfaren isdansar som tek ein piruett og utløyser wows. me tusla vidare ned avenyen og når me kom heim var det tid for eit avslappande bad.

(no er vi i baltimore, denne turen går verkeleg unna). om kvelden hadde vi reservert bord på the russian tea room. kvifor det ikkje var noko problem å få bord på så kort varsel fann me ut når me kom. det var toppen fem bord som var okkupert tilsaman heile kvelden. difor fekk me god oppvarting både frå sommelier, servitør, vannguten, kokken og han som kom inn med maten. for det skal dei ha her i dette landet, det er mange ansette og alle har kvar si oppgåve. god service og lita ventetid. til forrett hadde eg gleda meg til sild og pote, og det innfridde til forventingane. kapers, persille og rødbete gjorde retten komplett. mannen hadde salat med rødbetar til forrett og fisk til hovedrett. hovedretten min var litt annleis. laks innbakt i ein mørdeig, akkopagnert -også her av rødbetar, i tillegg til squash og sølvlauk. intressant, men deigen kunne hatt seg eit par minutt til i varmeapparatet. vi var ganske mette men drista oss likevel til å dele ein creme brulee. nydeleg. det finaste med denne restauranten var omgivelsane. ein kunne tru at ein var i eit russisk te rom (eg snakkar ikkje av erfaring). gullsamovarar stod rundtomkring, utsmykkingar i gull omkransa rommet som var i djup grøn og raud. ein fin atmosfære, som gjerne hadde trengt eit par fleire gjestar. me var ganske trøytte då me gjekk her i frå, men hotellet vårt hadde ein nattklubb i kjellaren «the cellar», som me tenkte stikke innom før me la oss. me gjekk forbi køen og trengte ikkje å betale, det var kanskje det beste med heile plassen. upersonleg, «hip» og kun reserverte border (som ingen sat på). og sånn var den laurdagen. 

fortsettjing følgjer.