Skip to content

paris – ei kjærleikshistorie

september 1, 2016

turen til paris hadde me planlagt lengje, den var ingen tilfeldighet. me visste også når den skulle vera, det kunne ikkje bli andre datoar enn rundt den 16.-17.juni. men at det var så utruleg fulle hotell allerede eitt år fram i tid då me byrja å leite, syntest me var rart. lite visste me då at me skulle måtta feire 10-årsjubiléet for forlovelsen vår ilag med tusenar av elleville fotballfans, som kunne ynskja oss velkomen til fotball-em 2016 i frankrike!

i sommar var det altså ti år sidan han hadde planlagt alt. bestilt tur til kjærleiksbyen på datoen “vår”, kjøpt ringar, håpa berre på å få det rette svaret. det fekk han, i eiffeltårnet sin (nest høgaste) topp. så å reisa attende til der det heile skjedde har nok alltid vore ein del av planen. men for all del, me har vore attende fleire gonger før dette, eg har faktisk kome litt utav teljinga, men eg vil anslå at dette var fjerde gongen me sette beina i ein av våre favorittbyar. sjølv om byen er så stor at det er mest uoverkommeleg å sjå heile sjølv i løpet av eit heilt liv, så byrjar me no å bli litt kjende, og kan ta oss frihetar som å berre spasera gatelangs gjennom dei ulike bydelane, istaden for å haste rundt frå attraksjon til attrasjon. denne gongen budde me like nedanfor rue mouffetard, ei av dei livlegaste og kjekkaste gatene i byen. med unntak av to korte turar, holdt me oss på sørsida av seinen heile tida.

frå aberdeen går det direktefly til paris med flyselskapet hop!, noko som passa oss utmerka. me ankom tysdag ettermiddag/kveld, og spaserte frå luxembourg-stoppet til hotellet vårt på rue de gobelins: hôtel henriette. hotelhenriette dette er eit lite hotell med skandi-inspirert design, éin (!) frukost inkludert, verdas minste (og mest klaustrofobiske) heis og vegger som må vera laga av av papp. me vart høfleg tekne imot og fortalt at éin frukost var inkludert, korpå eg spurde om denne frukosten kunne nytast kva som helst morgon, eller om det var ein spesifikk morgon me måtte nytta tilbudet. nei, nei, det var heilt opp til oss kva tid me ville eta den kunne han fortelja. fint tenkte eg, den kan me sikkert få bruk for siste dagen. det var akkurat tid til ein sein matbit, så me gjekk via anue des gobelins til me traff sidegata rue monge. der hadde eg lese om ein tapasrestaurant med baskiskinspirert meny, og eg ville så gjerne ta ei kulinarisk reise attende til baskarland med pintxos og txakoli og alt som høyrer til. dans les landes var travel, og kveldens fotballkamp mellom portugal og island var godt i gong. me fekk plass i baren og bestilte fire rettar til å dela. eg vart vel ikkje sjukt imponert over smaken av baskarland, men det var enkel og god tapas, god stemning og veldig hyggeleg mannskap bak disken. tilbake på hotel henriette vart me holdt vakne av ivrige hotellgjester, dette må vera eit av dei minst lydisolerte hotella me har budd på i vår reisekarriere.

onsdag morgon var noko lysegrå og frisk, men hey – me er i paris, kva gjer vel det?! for å unngå forviklingar ville eg bekrefte frukostavtalen med dei to jentene som sat i resepsjonen. korpå dei såg forbausa på kvarandre og oss og kunne fortelja at den gratis frukosten kun var tilgjengeleg den første morgonen, og kven hadde fortalt oss noko anna? meininga var jo at me skulle synast den var så god at me ville kjøpa den dei neste dagane også. vel, me rokk ein liten halvtime med god kaffi, frukostblanding og yogurt, frukt og bakarvarer med pålegg. me var relativt godt utrusta litt å spasera ut i paris sine gater. jeannedarc eg synest noko av det fine med paris er dei store og flotte parkane. her kjem folk for å ta lunsjpause, leika med ungane sine, jogga, eller berre gå tur sånn som oss. då me ankom parken jardin des plantes reiv sola vekk skyene og skinte for oss. jardindesplantes#1 dette er ein botanisk hage, som er inndelt i mindre bed og avdelingar med planter og krypdyr – t.d. frosk. jardindesplantes#2 den vart grunnlagt så tidleg som i 1597 av legen til maria de medici, som sin familie du kanskje dreg kjensel på frå reisa vår til firenze. i hagen finn ein også ein dyrepark, den nest eldste av sitt slag i verda. her budde den kjende elefanten jumbo på 1800talet før han via london endte opp på barnum sitt museum i new york saman med andre dyr og raritetar. me betalte oss desverre inn i dyreparken. eg angra med ein gong etterpå. dette er ikkje noko eg vil anbefala andre å gjera, ein bør ikkje betala for å sjå dyr i fangenskap dersom det ikkje er for deira eige beste, og det er det sjeldan i ein dyrepark midt i ein by. eg skal fatta meg i korthet om dette, og sjølv om det var mange søte dyr her, så vil eg ikkje oppmoda andre til å sjå dei. jardindesplantes#3 jardin des plantes ligg like ved elva seinen, så me fulgte den vidare oppover mot øya midt i elva: île de la cité. like før me ankom paris, hadde byen vore råka av ein stor flaum og me kunne tydeleg sjå teikn etter den. vannstanden stod framleis høgare enn normalt, men me såg heldigvis ingen alvorlege øydeleggingar. seinen på île de la cité står ein av byen sine mest kjende bygningar, nemleg den vakre notre dame. notredame den gotiske katedralen er gammal, men kyrkja me vart vigsla i i bergen hadde faktisk allerede stått i 165 år og fått éi restaurering då notre dame stod ferdig – for å settja ting i eit tidsperspektiv. køen av folk som ville inn for å sjå var lang som ein norsk sommardag, så me nøydde oss med å sjå den frå utsida denne gongen. me gjekk attende til “den rette sida” av seinen att, og byrja sjå oss om etter ei lita fransk kneipe. tilfeldighetane ville ha oss til å gå inn på la calèche på rue de lille, ein liten, intim og uhøgtideleg restaurant. det var ikkje mange gjester i det lite opplyste lokalet, men eigaren (?) var høflegheten sjølv og viste oss heilt inst i lokalet til ein romantisk krok. han var merksam og venleg heile tida, og serverte attpåtil god lunsj. salade norvégienne bydde på frisk salat med røykelaks, løyrom og rømme, medan mannen åt kalv. då me ankom den vesle calèshe insisterte verten på å leggja paraplyane våre på eit bord ved inngangen, og der gløymde me dei sjølvsagt sidan det var solskin då me gjekk ut att. nok spasering, no måtte me få litt kulturelle innslag i ferien. det er mange flotte museum og kunstgalleri i paris, problemet kan vere å vita kva ein skal velja. musée d’orsay hadde me ikkje vore på før, det låg rett rundt hjørnet frå calèsha, så det måtte bli det. muséet ligg i ein fabelaktig bygning – ein gammal jernbanestasjon bygd til verdsutstillinga i 1900. musedorsay sjølve muséet er relativt nytt, ombygginga vart gjort på 1980-talet, og husar mange kjende og flotte verk. bruk gjerne ein heil dag her dersom du er kunstinteressert, og sjå verk frå van gogh, monet, cézanne, gaugin, toulouse-lautrec og mange mange fleire. vangogh vår eigen munch finn du også der! fin utsikt hadde dei også. paris#1 18.30 kjende me på både kropp og sjel at det hadde vore nok inntrykk for dagen, og gjekk heim for å gjera oss klar til middag. for fem år sidan feira eg 30-årsdagen min (you do the math..) på restauranten kong. det var ei utruleg flott oppleving med god mat, hyggeleg og merksam servitør, spanande meny – ja alt stemte rett og slett. det hjelpte sjølvsagt at me kjende oss igjen frå carrie bradshaw sitt besøk til kong i ein av dei siste episodane av tv-serien satc. det var nettop difor me bestemte oss for å ta eit gjensyn med gode gamle kong. men så feil kan ein altså ta, fordi minner gjer seg iblant best som, ja nettop minner. men ein lærer så lenge ein lever. kort oppsummert virka det litt som om tida hadde stått stille på kong, på ein ikkje så positiv måte. kong det dei hadde bytta ut hadde dei erstatta med noko dårlegare. maten skal eg ikkje rakka så mykje ned på, den var i og for seg grei nok, men det verka for oss som om samtlige servitørar hadde vore på ein fylla dagen før. og dagen før der, og dagen før der. heldigvis opplever me sjeldan ein så dårleg servitør som “vår” servitør denne kvelden. foruten å dunka borti stolen til mannen fleire gongen (til slutt vart dette svært ubehageleg) utan å beklaga seg, hadde han store problemer med å halde greie på kva me skulle ha. problemet kan neppe ha vore at det var vanskeleg å memorisera menyen, den var nemleg den same som for fem år sidan. sjølv me hugsa den! never change a winning team? vel, då me (endeleg) var komen til desserten ville mannen ha ein liten whiskyskvett – om han kunne få sjå menyen? etter to purringar orka me ikkje å masa meir, men betalte heller rekninga og gjekk. einaste eg kan sei er: ikkje gidd, det finst tusenvis av gode restaurantar i paris.

sidan me allerede hadde “brukt opp” frukosten vår, måtte me denne morgonen ut for å sanka vår eigen mat. det gjekk heilt fint, me spaserte berre til rue mouffetard og såg etter kaféar. det er kaféar der overalt, men om du ikkje vil ha noko søtt, klissete, feittete eller anna usunt, så må du sjå litt ekstra godt etter. me fann den fine kafé/kolonialen “anthony bosson” og greidde på eit vis å koma fram til kva me skulle ha. god kaffi, god mat og gode muligheter for å sittja ute og sjå på at byen vakna til live. noko av det fine med paris, ja heile frankrike, er matbutikkane der ferske matvarer bugnar. det er då ein ynskjer at ein ikkje bur på eit hotell, men heller har eit velutstyrt kjøken kor ein kan koke saman allslags godsaker frå dei lekre diskane. ruemouffetard#3ruemouffetard#2ruemouffetard#1 rue mouffetard og rue descartes endar like bak panthéon, og den ligg i latinarkvarteret. namnet kjem av alle studentane og lærerane som studerte og snakka latin på sorbonne og andre skular i dette området. panthéon er ein ruvande bygning, med utsikt over paris, og her får me auge på eiffeltårnet for første gong denne turen. eg synest alltid det er noko spesielt når eg ser eiffeltårnet for første gong når me er i paris. mausoleumet panthéon, som opprinneleg var bygd som ei kyrkje, stod ferdig i 1790 og er vel verd eit besøk. pantheon her har mange kjende franskmenn fått si siste kvile, som voltaire, marie curie og victor hugo. me nøydde oss med å sjå denne nyklassisistiske bygningen utanfrå denne gongen, sidan me har vore inne i den før, og gjekk heller mot ein ny park: jardin du luxembourg. dette er ein av dei finaste parkane eg veit om, og eg endra ikkje meining etter dette besøket heller. me treff jammen medici’ane her også, no maria sjølv, som oppretta parken i 1612 rundt det nye pallaset sitt: palais du luxembourg. jardinduluxembourg no er det senatet som får plass i palasset, men det går an å vitja det for oss dødelege også, reservasjonar må gjerast her. paris er spekka med kyrkjer og katedralar, og rett nord for parken ligg den nest største kyrkja i byen (etter notre dame): église saint-sulpice. kyrkja har eit fantastisk solur som vart bestilt på 1740-talet, og som nok sparte kyrkja for å bli jamna med jorda under revolusjonen. dette soluret er så presist at det kan samanliknast med høgteknologiske utrekningar idag. det som er minst like fantastisk som både soluret og kyrkja, er marknaden som ligg rett framfor kyrkja. me sørgjer alltid for å få lagt inn eit besøk der om me er i nærleiken, utan å kjøpe noko vel og merka, til dét har me for lite bagasjeplass. her kan du absolutt gjera eit kupp på antikke møblar, klær, plater, og alt mulig anna krimskrams. varene her har nok litt høge prisar, men dei held nok også god kvalitet, – og så kan ein jo alltids pruta litt (om ein tør). marche etter marknadsbesøket svippa me innom la calèshe att for å spørja etter paraplyane me hadde lagt att dagen før. me kan vel innrømma at me ikkje hadde så stort håp om å sjå dei att, men dette var skikkelege paraplyar, så me spurde for sikkerhets skuld. gjett om typen på calèsha var glad for å sjå oss! han hadde prøvd å springe etter oss, men han visste jo ikkje kva veg me tok, og no var han så letta over at paraplyane fant sine rette eigarar att. eg synest han her fortener ros for å i det heile tatt bry seg om to usle paraplyar.
sakte men sikkert hadde me bevega oss mot eiffeltårnet, og me såg fleire og fleire fotballsupporterar dess nærare me kom. då ei styrtregnbyge kom, sette me oss inn på ein fin liten eteplass og bestilte lunsj. det hadde letta litt då me kom ut att, men det var godt me hadde paraplyane for hand. kan hende hadde det litt dårlege vêret sitt å seie for at køen opp til eiffeltårnet var mest ikkje-eksisterande, eller kanskje alle stod nedanfor og såg på fotball på storskjerm. ikkje veit eg, men me var oppe i tårnet og nede att i løpet av ein time. toureiffel oppe i tårnet stod me der att, og såg den same utsikta me hadde sett for ti år sidan. sacrecoeur “kom her og sjå i kikkerten, du kan sjå hotellet vårt på montmartre!” hugsar eg at han sa, og eg gjekk sjølvsagt fem på. då eg snudde meg att gjekk han ned på kne med ringen i handa og la fram spørsmålet. at han hadde arrangert ei tilfeldig dame til å ta bilete av oss, hadde eg heller ikkje fått med meg.
den gongen gjekk me på restauranten romain og hadde ein ugløymeleg kveld med god middag og hjartelege gratulasjonar frå både dei som jobba i restauranten og vener og kjende via mobilen. denne gongen gjekk me på vegetarrestauranten arpège -og vart ikkje skuffa! eg bestilte den reint vegetariske smakemenyen, og mannen den “vanlege”. ingrediensar og smakar var veldig godt balanserte i dei tallause rettane som kom dansande inn på bordet. om eg skal setja fingeren på noko, må eg sei at det kunne ha vore enno sterkare smakar og krydder i rettane, men så går jo ikkje eg av vegen for ei kruttønne heller. atmosfæren i den vesle restauranten var mest magisk. lokala var fine og mest heimekoselege, servitørane var livlege, morosame men også djupt høflege, og eit par (gjester) hadde til og med med seg ein hund! ein hund på ein 3-stjerners michelinrestaurant må vera noko av det morosamste eg har sett, berre på grunn av andletet til sommelieren då ho høyrde den bjeffa.
ein magisk dag var forbi i dét me takka kokken alain passard for maten. han kunne fortelja at kjøkenhagen hans, den låg i normandie, og dit skulle me neste dag!

rendezvous @ rendezvous

august 24, 2016

framover vil eg posta sporadiske innlegg med såkalla matanmeldingar frå etestader me har vore på. desse kjem først og fremst til å vera på engelsk, men eg kan sjølvsagt omsetja dei til norsk også dersom det er interesse for det. kom gjerne med tilbakemeldingar.

i’ve decided to start posting occasional food reviews from places we’ve been to eat. it’ll be from aberdeen and around (no limits here really). to the delight of non-norwegian-readers, you will also be able to understand them!
don’t be afraid to give me feedback.

first one out is the wonderful rendezvous @ nargile, that sits just around the corner from our home in the west end of aberdeen. that comes in handy when we have to walk home like stuffed sausages. it serves contemporary turkish cuisine and is awarded a michelin recommendation.

this monday we had a friend visiting from norway, and we wanted to have a “taste of our neighborhood” so to say. i made sure to book ahead at the rendezvous @nargile restaurant, because we’ve popped in maybe five times without a reservation, and always been (very politely!) rejected. we’ve managed to book a table one other time in the past, when we (more or less) successfully brought our friends with two kids, so we knew that the meze for starters is an absolute must. and it was a winner this time too. soft hummus (i could easily eat just the hummus the whole evening), artichokes, tomatoes, coriander, champignong, aubergine -everything very well compositioned and placed on small plates for us to share. it could over all perhaps been a bit more spicy, but who am i to criticize turkish food…
the two ladies serving us (and the whole restaurant) was extremely attentive, friendly and polite. they were almost unreal for this city. when we ordered from one, she picked up that i’m a vegetarian, and would make sure that i got an extra plate of veggie meze’s. just a little thing that makes your whole dining experience perfect. we ordered the sauvignon blanc from marlborough (as one does) and it was as perfect as just a marlborough sauvignon blanc can be. a bit too full already after the meze, but we welcomed the main courses heartfully. looking at the menu, i can’t tell you that i didn’t wanted exactly the same meal as i had on the first visit: patlican iskender -a perfect symphony of one of the best (halep) sauces in history, aubergine and halloumi on a bed of pita bread that soaked up all the delicious flavors. but i had to try something different this time. i wasn’t disappointed, but i wasn’t gobsmacked either. the dish consisted of risotto-filled yellow peppers with parmesan on top, roasted potatoes and a green salad. i loved the flavors, although it was a bit dry and not as spicy as i hoped for. i got one jalapeño on top of the salad, but i could easily have eaten four. however i do understand that you all may not be as happy with hot stuff (!) as i am. my to fellow companions had respectively lamb and venison and were both very satisfied. both dishes were tender and smooth, with the venison having a really good sauce that might have been a bit overpowering. it made the venison disappear a bit in the richness of the sauce. especially did we all love the taste of my husband’s tomato/aubergine saus (if that’s allowed to say out loud). for desserts i had to pass, as my waist could’t cope much longer, but the guys enjoyed marshmallows on meringue and the classic sticky toffee pudding together with port and whisky. both perfect in taste and very delicately presented.

another delightful meal at the rendezvous was over, they do deserve their michelin recommendation very much. and my waistline is sad to hear that: we will return.
rendezvous

medan me ventar på…

august 3, 2016

…fleire innlegg frå denne kanten, kan du lesa om den gongen me var i biarritz. du veit, der kor cambridge’ane (prins william, kate, george & charlotte) nett har feriert. eg skjønar godt at dei ville tilbringe tid nett der for det må vera ein av dei vakraste byane i frankrike.
her kan du lesa om opphaldet vårt i biarritz
biarritz#8

så lovar eg at det kjem til å dukka opp ferske innlegg her på bloggen snart! takk for at du følgjer med.

 

vi var med norrøna

juni 21, 2016

følgjer du tante reisande åse på facebook? då veit du at me nett er komne heim frå frankrike, og kanskje du ventar på eit innlegg derifrå. det skal du sjølvsagt få, men først: den siste dagen vår på shetland.

det var blitt søndag på shetland, og det betydde utsjekking frå koselege knysna house, og heimreise seinare på kvelden. me forsikra jim om at me ville anbefala overnattingsstaden hans til alle andre, så då vurderar eg det herved som gjort! eg kan gå god for jim og vel så det.

før me la kursen mot vest på øya, køyrde me nett ut til eit utkikkspunkt på sørsida av lerwick sentrum. tåka heldt akkurat på å sleppe taket på morgonen, og fuglane svinsa rundt i lufta. shetland#33 herifrå hadde me god utsikt til øya bressay som ligg aust for lerwick. den kjem ein seg berre til med ferje, så den turen sparar me til neste gong. shetland#34 ein kan ikkje få med seg heile shetland på ei lita helg, men ingen skal påstå at me ikkje prøvde! på denne siste dagen såg me det vakre landskapet i vest (me er jo trass alt vestlendingar), og prøvde å forestilla oss kva som låg heilt på andre sida av det store havet. shetland#35 det var der, som det også kan vera på vårt eige vestland, vêrhardt, men sola strekte ut ei hand til oss og gjorde sitt for at vinden ikkje beit for mykje. shetland#36 frå sandness som det heitte her, såg me over til den vesle øya papa stour med omlag 20 innbyggjerar. shetland#37 dei kjem seg til og frå hovudøya med ein 45 minuttars lang ferjetur, som går mellom biggins og west birrafirth. den har to avgangar onsdag, fredag og laurdag, og éin om søndagen, og ein må bestilla plass for å komma med ferja. her kan du laste ned rutetabell. me nøydde oss altså berre med å sjå over til øya, som har hatt innbygjerar sidan 3000 f.kr, deriblant haakon V magnusson, som ein framleis kan sjå husruinane etter.

ein tur nedom den vesle staden walls gav oss fin utsikt. ein stille og roleg landsby som ein gong var eit livleg senter for både fiske og landbruk. dei har framleis ei årleg landbruksutstilling her, som går føre seg i august. shetland#38 vår siste stoppestad vart i scalloway, som på norrønt språk vart kalla “skálavágr”. det var to markante ting å få med seg i det som fram til 1708 hadde vore shetland sin hovudstad. først og fremst museumet, men også slottet frå 1600 talet. museumet gav ein liten innsikt i korleis det hadde vore å bu på shetland gjennom tidene, men hovudutstillinga dreidde seg om historia rundt shetlandsgjengen som opererte shetlandsbussen under 2. verdskrigen. me som har vokse opp i områda der desse båtane og menna reiste frå, har nok alltid visst kva dette var, og høyrt om shetlands-larsen. det var likevel svært interessant å få ei inngåande forteljing om tapre menn (fortrinnsvis), som sette livet på spel -og nokre av dei tapte det også, for å redda andre, og styrka noreg sitt forsvar mot tyskerane. i alt gjorde dei 200 turar, først og fremst i norske fiskebåtar men seinare ubåtjagerar. ti skøyter og 44 liv gjekk tapt. i scalloway hamn er det sett opp ein minnestein for dei som gav “alt for norge” med shetlandsbåtane. shetland#40 eit landemerke frå krigens dagar ligg framleis synleg i scalloway. slippen “prince olav slipway” som vart brukt til shetlandsbåtane vart besøkt av sitt namneopphav kronprins olav 14. oktober 1942. det vart sagt at besøket skapte ny giv og krefter til shetlandsgjengen.

på shetland museum fekk me nøklar til scalloway castle, og det er vel første og siste gong me har hatt nøkkelen til ein slott i nevane (eller kven veit?). shetland#39 me hadde allerede sett to av slotta til jarlane stewart på øya, og dette var det tredje. bygd i 1607 av patrick stewart, den andre jarlen av orknøyane, var det nok eit staseleg syn med sine fire etasjar og høge tårn. men det vart berre brukt ei kort stund før det på slutten av 1700 talet vart beskrive som “i svært dårleg stand”. shetland#41 det byrja å gå mot slutten for vår shetlandsferie, og før me mønstra på hrossay att, åt me sein lunsj i kaféen på mareel, som er kulturhuset i lerwick og ligg like ved northlink ferjekaien. dette må ha vore ein av dei finaste dagane i året på shetland tenkte me, medan sola steika gjennom den store glasveggen i kaféen. mange hadde klokeleg sett seg utanfor i solveggen med eit glas eller litt mat. og finvêret skulle kome heilt til sin rett då me la frå kai og vinka farvel til shetland. kapteinen kunne meddele over høgtalaren at sidan det var så fint og klårt vêr ville han ta det nordlege utløpet og vise oss eit fugleberg, til stor begeistring frå alle passasjerane som stod på dekk. eg har aldri sett eit fuglefjell før, iallfall ikkje på denne måten, og det er noko eg seint kjem til å gløyma. her lar eg berre bileta forklara. shetland#44 shetland#43 shetland#45 shetland#42 turen attende med northlink sin shetlandsbåt kan ikkje samanliknast med turen der til. det var ikkje antydingar til bølger, men berre stille hav og sola som sakte bevega seg ned i havet gjennom skodda. shetland#46 me kunne bruke dei siste timane før me la oss til å spela kort i kaféen medan me åt ost og kjeks. den natta som me som stein.

little norway on little shetland

juni 10, 2016

medan fredagen hadde vore litt overskya og kald på shetland, ankom laurdagen med sol frå (så godt som) skyfri himmel. sidan me hadde reist sørover dagen før, bestemte me oss for å reisa nordover denne dagen. men ikkje før me hadde ete frukosten som jim hadde sett fram til oss i knysna house. frukostrommet i første etasje var lyst og fint, akkompagnert av bbc radio 2 sitt nostalgiske “sounds of the 60’s” (lyden av 60-talet). sjølv om frukosten var meir i retning kontineltal enn skotsk, mangla me ingenting. her var toast, kaffi og te, ost og skinkepålegg, yogurt, melk, juice, frukt og bær, seks ulike frukostblandingar, croissantar, scones, pannekaker, boller og eg trur framleis ikkje eg har fått med meg alt. det skal seiast at me berre var 4 personar til frukost.

me la ut på køyretur, men landskapet tvinga oss stadig til å stoppa opp i veikanten for å ta bilder. shetland#12 eit underleg landskap utan trer eller buskar, men med fjordar, øyer, høgder og dalar. det kunne minne litt om island, men mangla dei karakteristiske høge, bratte fjella med flate platå. om ein trekk ei linje frå sørspissen av shetland og rett austover til noreg, treff ein omtrent stord. om ein trekk ei paralell linje frå nordenden, treff ein nordhordland. me bevega oss med andre (norske) ord frå sunnhordland til nordhordland på desse to dagane, for å hjelpa deg til å settja ting i eit perspektiv. og her -som i noreg, måtte me reisa med ferjer. først frå hovudøya og over til yell. me rokk akkurat ikkje den ferja, og måtte venta 50 minuttar til neste. i mellomtida køyrde me til brae og handla litt. ein veldig liten stad, kor me aldri riktig fann bysentrumet. på veg til ferjeleiet på toft skimta me sullom voe oljeterminal, som vart opna 9. mai 1981 av dronning elizabeth. under opningsseremonien gjekk ei bombe av, som ira truleg stod bak. ingen vart skadde, seremonien fortsette, og dronninga åt middag ombord på ferga rangatira, som hadde husa arbeiderane på terminalen (og som seinare vart skrapa i 2005). shetland#13 ferjeturen over til yell var roleg og fin, alle bilane i køen kom med, og overfarten varte i omlag 40 minuttar. shetland#14 yell hadde ikkje så utruleg mykje å by på, utanom fint landskap, dyr og norskinspirerte hus. for dét var ein ting på shetland som me sjeldan ser her i skottland: trehus som såg norske ut. no har også shetland eit uvanleg sterkt venskap til noreg. norske flag hang på rekkje og rad i fleire butikkglas i lerwick, og «velkommen» var ikkje eit uvaleg ord å sjå. stadnamna hadde som oftast norsk klang, i likhet med mange etternamn. grunnen er nok nærleiken til noreg, som har gitt både turisme, innvandring og utvandring gjennom tusenar av år, og dei kjende shetlandsbåtane som opererte under krigen. shetland#16shetland#17shetland#18shetland#21

me rokk ikkje ferja frå gutcher til den nordlegaste øya unst heller, så me køyrde attende eit par kilometer til eit galleri me hadde sett langs vegen. me hadde også lagt merke til at dei gravte opp torv rundtomkring, som låg til tørk i sola. sidan dette berre er noko me har høyrt om at dei gjorde i “gamledagar” måtte me stoppa for å ta det nærare i augesyn. det er sjølvsagt heilt naturleg at dei bruker torv til brensel, når antal trer på øya kan teljast på ei hand. shetland#32
shetland gallery er storbritannia sitt nordlegaste kunstgalleri og viste verk av lokale kunstnerar. det såg ikkje ut som dei hadde veldig mange besøkjande, men mannen me traff der fortalde litt om kunstnerane, kona si som hadde studio i same hus, og baud oss på kaffi. han bad oss besøkja huset ved sida av, som var eit veveri kor dei laga allslags stoff, og som folk kunne koma og ha arbeidsverstad. shetland#15 her vart me vist rundt og fekk sjå og kjenne på tweedstoff og vart forklart litt om korleis dei vart til. ferja til unst tok berre 20 minuttar og gav oss enno meir fin utsikt. shetland#20

unst hadde merkeleg nok litt meir å by på verka det som, sjølv om den låg lengst vekke frå alt og alle. shetland#22 det byrja så smått å romle i magane våre, så me sette oss eit mål då me las at det skulle vera eit viktoriansk “tea room” i haroldswick, nord på øya. før me stoppa der tok me ein svipptur så langt nord me kom. shetland#23 i norwick (sjølvsagt) tok me av på ein veg som vart dårlegare og dårlegare, og som til slutt enda opp heilt ytst på ein tupp ved eit nedlagt militærfort. shetland#25 sjølv om vêret var så skyfritt og klart som det kunne bli, såg me verken norskekysten eller nordpolen. shetland#24 derimot såg me (og høyrte) ein trillion fuglar, og ein del nysgjerrige sauer som heilt sikkert ikkje var så vane med å sjå folk.
terommet i haroldswick hadde ein heilt grei lunsjmeny, men det såg ut til at dei satsa mest på karbohydrater. me fann likevel noko med litt meir substans (salat med røykelaks, og ein slags koldtbordtallerken), og etter ein evighet kom maten. dette var ikkje staden å vera om ein hadde dårleg tid, eller skulle rekkje ei ferje til dømes. men kven skal vel det på ein laurdags ettermiddag?! etter maten køyrde me litt vidare i haroldswick og fann ut at øya sitt einaste bryggeri låg her (valhalla brewery), og ein sjokoladefabrikk. sistnemnde (foords chocolates) gjekk me innom for å kjøpe med oss nokre små gåver. den eine mannen som jobba der stod og snakka med eit anna par, og det fortsette han med heilt til me såg oss nøydde til å gå dersom me skulle få oppleve noko anna den kvelden.
me reiste heller for å sjå nærare på gokstadskipet. det låg nemleg i haroldswick. eller iallfall ein kopi av skipet til harald hårfagre -som har gjeve namn til vika. shetland#28 ved sida av låg eit rekonstruert langhus frå vikingtida. shetland#27
rett før me kom til ferjeleiet i belmont, fekk me tid til å svippe rett nedom uyeasound, berre for å sjå at det var ein fin, men mikroskopisk stad. me køyrde heldigvis 3km vidare forbi uyeasound, og fann muness castle, eit slott frå 1598. shetland#29 det vart bygd av laurence bruce, onkelen til patrick stewart -han som eigde herskapshuset på jarlshof i sumburgh. slottet vart desverre berre 29 år før det brann, og vart mest sannsynleg ikkje bygd opp att igjen. det er no ei ruin utan tak. shetland#30 i uyeasound skulle det vera ei glashytte med ei lokal glasblåsar. den som hadde hatt meir tid! men ta det med ro shetland, me kjem tilbake.
det var då me kom over på yell att, at det vart skummelt. no hadde me berre tid og veg før neste ferge skulle leggje frå kai. me køyrde i maksfart heile den 27 kilometer lange vegen og kunne berre gløyme å sei hei til eit einaste lam, dei fekk berre halde seg unna vegen no! me rokk det akkurat. dei kunne med fordel ha gitt passasjerane litt slingrinnsmonn slik at ein unngjekk råkøyrerar og potensielle svært alvorlege situasjonar. for det var ikkje så aktuelt å vente på neste ferje på ei “aude øy” når det byrja å gå mot kveld. shetland#31 då me ankom lerwick att var det på tide å få seg noko mat, og valget fall denne kvelden på indisk/nepalske gurkha. sjølve eterommet hadde nok sett betre dagar, men maten var god og servicen likedan. då me avslutningsvis sa at me kom frå noreg vart dei (også her) i fyr og flamme, og kjende visst godt til bergen. i lerwick sentrum var det full fest på dei fleste pubane. me spaserte ein tur langs hamna, helste på ein katt og ein sel, og såg sola farge himmel og hav lyseraud. så avslutta me kvelden på byens rolegaste pub “the noost” med nokre slag idiot.

på sporet av perez

juni 6, 2016

først av alt vil eg berre koma med ei anbefaling: reis til shetland! om du tenkjer at dette sikkert er ein flott plass du kunne tenkje deg å sett -gjer det!

me ankom shetland med båten hrossay frå aberdeen, fredag morgon 27. mai klokka 08.30. sjølv om me hadde sett på tv (i serien “shetland”) at mystiske forsvinningar kunne skje ombord på northlink ferries, kjende me oss relativt trygge der. trøytte i trynet etter ei natt med litt for mykje bølger og litt for lite søvn, sette me kursen mot knysna house som skulle bli vår base dei neste to nettene. der vart me møtt av hyggjelege jim som tok imot oss med opne armar sjølv om klokka berre var 8 og det enno var mange timar til innsjekk. me fekk leggja frå oss bagasjen der, og jim viste og fortalde oss entusiastisk på kartet over lerwick og shetland -kva som var verd å få med seg. det var mykje. det første stoppet vart difor fjarå espresso bar for å få i oss frukost og ikkje minst kaffi. det dei ikkje hadde på menyen var dei så greie å fiksa til oss, så i tillegg til å få ei nydeleg utsikt mot sjøen, vart me også gode, mette og klare for ein ny dag. bressay#1 leigebilen vår var ikkje klar før klokka ti, så me gjekk litt i handlegata først. for det var berre éi. men det var plenti, eg fann nokre stilige sko på ein bruktbutikk som fekk vera med meg heim. snart var me på vegen i ein liten kia, i retning sør. me såg raskt at det ikkje var enkelt å ta beine vegen til sumburgh, fordi det for det første var ganske svingete, og for det andre ganske mange ting å ta bilder av, både landskap og dyr. sauene hadde nett fått lam, og nokre av dei var så små at dei var mest heilt gjennomsiktige der dei hoppa rundt mødrene sine. shetland#1shetland#2shetland#3

dersom du har sett tv-serien shetland, vil du nok dra kjensel på nokre av lokasjonane på øya derifrå. det gjorde me då me reiste opp til fyrtårnet på sumburgh head. shetland#4 det låg ikkje berre ute på eit nes, men også oppe på ei høgd, så utsikta her ifrå var flott! shetland#6 mot sør kunne me skimta den vesle øya fair isle kjend frå serien som heimstaden til detective jimmy perez, og det karakteristiske fair isle mønsteret ein finn på mange strikkegenserar her ute. for nokre pund fekk me med oss litt historie om både fyret og livet som fyrvoktar og fyrbuar. shetland#5 det vrimla av fuglar rundt oss, mest dei frå måkefamilien, men då me skulle til å gå ned att, stod den der -ein einsam lundefugl og kikka på oss. puffin dette skulle visa seg å vera den einaste lundefuglen me såg på heile turen. den som hadde hatt ei superlang kameralinse akkurat då…

på sumburgh head skjer det ikkje stort. der ligg eit par hus, øya si hovudlufthamn, det nemnde fyret, og den 4500 år gamle busetjinga jarlshof. shetland#7 her hadde det budd folk til mest alle tider, iallefall heilt fram til 1600 talet. me fekk kvar vår audioguide og gjekk rundt i ruinane medan me høyrde forklaringa om korleis det hadde sett ut og vore å bu her. jarlshof#3 dei eldste funna er frå neolittisk tid, eller yngre steinalder, sjølv om dei første runde steinhusa som var bygd der “berre” stammar frå bronsealderen omlag 2500 år f.k. dei neste husa som vart bygde der -i jernalderen, vart kalla broch, og me såg noko liknande på øya skye. her hadde dei bygd tjukke steinmurar i to lag, og sjølve innhaldet var delt inn i fleire rom som omkransa eit opphaldsrom. jarlhof#2jarlhof#1 pikterane var dei neste som slo seg ned her, og frå dei har ein funne dekorerte steinar og ein heilag stein. så kjem også namnet deira frå ordet pictures, altså teikningar eller dekoreringar. vikingane sin inntreden på jarlshof markerte eit skilje i byggemåten til steinhusa som ligg der, dei tok nemleg med seg måten å byggja hus på frå skandinavia. jarlshof#4 slik har vikingbusetnaden på jarlshof blitt den største på britisk land og består av sju firkanta langhus. då mange hundre år hadde gått, og ruinane etter dei første innbyggjerane var dekka av jord og gras, sette dei i middelalderen opp eit gardshus i stein. dette vart på 1500 talet ombygd til eit herskapshus, om enn noko mindre enn det ein ser føre seg når slike vert omtala. det var den første jarlen av orknøyane, robert stewart, som reiste dette, før sonen hans, patrick stewart, overtok og moderniserte det. sidan slutten av 1600 talet har jarlshof stått ubebudd og urørt, og det var ikkje før etter ein storm i 1890 at ruinane kom til syne att. i 1925 byrja dei arkeologiske utgravingane. shetland#8
vil du lesa meir om jarlshof kan du gå her.

det var bitande kaldt ute på sumburgh head, så etter å ha gått igjennom alle årtusena på jarlshof, køyrde me attende via scalloway. men sjølvsagt ikkje utan nokre bildestopp! me såg fleire dyr på vegen, mellom anna ein gjeng selar som låg og sov på ei strand. shetland#9 omtrent halvvegs mellom sumburgh og scalloway, på vestsida av shetland, ligg øya st ninian’s isle. den er berre knytt til resten av shetland med ei strandtunge. dette er også ein stad me kjende att frå tv-serien, då dei fann narkotika som hadde drive i land her. strandtunga gjer i sommarhalvåret st ninian til ei halvøy, men sidan den stort sett blir viska ut av hardt vêr i vinterhalvåret, kjem namnet “isle” til sin rett då. shetland#10
i scalloway var det ei slottsruin, men no var det blitt så seint på dag, me var kalde og svoltne, så me sette heller kursen mot lerwick att. shetland#11 der viste jim oss til rommet vårt, eller rettare sagt leiligheten vår på loftet. med stort soverom, opphaldsrom med tv, kjøleskap og lenestolar med massasjefunksjon fann me raskt ut at dette ville bli ein fin plass å bu. om eg skal vera litt pirkete så hadde det vel gjort seg med eit badekar i staden for dusj, men me klaga ikkje. jim hadde til og med utstyrt badet med kvar vår forundringspakke med toalettsaker frå oriflame. etter å ha fått varmen i oss, gjekk me til lerwick hotell som låg eit steinkast unna. der skulle dei ha ein ok restaurant -the bay brasserie, og det viste seg å vera sant og vel så det. me var heldige å få bord av dei fire servitørane som stilte opp då me kom inn, og fleire skulle det bli. ikkje noko å sei på beredskapen der altså. menyen var svært rikhaldig og valget var langt frå enkelt, men falt til slutt ned på røykelaks, asparges og posjert egg til forrett, etterfulgt av pestomarinert steinbit med soltørka tomat-infisert potetstappe og ovsbakte cherrytomatar, og guiness sjokoladekake med kremostsorbet til dessert. mannen hadde friterte kamskjel, ein fiskerett kalla finnan haddie, og crème brulée til slutt. det var ikkje aktuelt å ikkje ete opp alt sjølv om me vart så mette at me var sprekkeferdige. eit av dei betre måltida i storbritannia i ei veldig fin og roleg atmosfære. me avslutta kvelden med eit slag kort eller fem på thule bar, akkompagnert med kygo frå jukeboksen. ein fin dag på shetland var omme.

skip o’hoy!

mai 27, 2016

sidan eg ikkje kom på nett på ferja i går kveld, postar eg dette innlegget først no.
frukosten er allerede inntatt på kafé fjarå i lerwick, og snart skal me reise rundt å sjå oss om.

i skrivande stund forfattar eg eit reisebrev frå ein skipslugar ombord på mf hrossey. dette er ei av northlink ferries som går mellom aberdeen og lerwick på shetland. me mønstra på klokka 16.30 og la frå kaia i aberdeen presis klokka 17.00 ute på dekk fekk me tatt nokre bilder og sett hoppande delfinar før eg vart så dårlig (sjøsjuk) at eg berre måtte leggja meg på lugaren. for heldigvis hadde me den! mange reserverar stolar til å sova i under overfarten, eller rett og slett legg seg på ein sofa i baren. å gå og få meg mat i “byssa” kunne eg berre gløyme. magen vrengte seg berre eg reiste meg frå senga. så mannen måtte gå opp åleina stakkar, og eg som synest så synd på folk som må ete åleine på tur. vel vel, eg kunne trøysta meg med at maten visstnok ikkje hadde vore noko å skriva heim om. så då slepp eg det! no er farvatnet mykje rolegare, og eg har fortært to epler. me legg snart til kai på orknøyane for å sleppe av og på folk. så bér det strake vegen til shetland. håpar eg. i morgon skal me vera framme 7.30. håpar det vert litt søvn fram mot den tid. snakkast!
IMG_8431
orknøyane sett frå lugaren